یک موج جدید از فناوریهای مصرفکنندهٔ تقویتشده با هوش مصنوعی که حس ترس را در ذهن میاندازند، حریم خصوصی همه بهجز فردی که آن را میپوشد نادیده میگیرد. مردم دیگر تحمل نمیکنند.
توسط Janus Rose
Sep 24, 2026, 1:30 PM UTC
| Bloomberg از طریق Getty Images
یک موج جدید از فناوریهای مصرفکنندهٔ تقویتشده با هوش مصنوعی که حس ترس را در ذهن میاندازند، حریم خصوصی همه بهجز فردی که آن را میپوشد نادیده میگیرد. مردم دیگر تحمل نمیکنند.
توسط Janus Rose
Sep 24, 2026, 1:30 PM UTC
اوایل این ماه، اپل اعلام کرد که ساعتهای جدید Apple Watch قادر خواهند بود به طور مداوم به تمام کلمات گفتاری که تشخیص میدهند گوش دهند و خلاصهای از آنچه در اطراف شما میگذرد ایجاد کنند. واکنش فوری و غیرقابلاجتناب مربوط به حریم خصوصی بود: کارشناسان خطرات قانونی استفاده از این ویژگیها را، بهویژه در فضاهای عمومی نبودن و ایالتهایی که قوانین شنود نیازمند رضایت هر دو طرف است، هشدار دادند. بسیاری این فناوری را «ترسناک» توصیف کردند.
اپل، با آمادگی برای این واکنش، صفحهای کامل از جزئیات فنی راهاندازی کرد تا مردم را قانع کند که نه، این دستگاه به آنها جاسوسی نمیکند. این شرکت ادعا کرد که یک ویژگی به نام Live Rewind از یک بافر چرخشی استفاده میکند که فقط ۱۵ ثانیهٔ آخری گفتار را تبدیل میکند، و ویژگی دیگری به نام Siri Recap تنها «خلاصههای سطح بالا» از آنچه در طول روز ضبط شده است ارائه میدهد — هر دو بدون شناسایی گویندگان فردی. حتی صدای زنگی شنیدنی وجود دارد که مردم اطراف را وقتی دستگاه در حال تبدیل گفتار است هشدار میدهد تا از شنود مخفی جلوگیری شود! حداقل، در نظریه.
برای بسیاری، این «حفاظتهای» حریم خصوصی سردی، در زمانی که فناوریهای نظارتی مورد نفرت عمومی مانند دوربینهای Flock جوامع روستایی و حومهای را پوشش میدهند، تبلیغات «دوست» هوش مصنوعی همیشهشنوا بر دیوارهای مترو نصب میشوند و تأثیرگذاران شکارچی در مکانهای عمومی به کار میروند، مفید نیست. این سال ۲۰۲۶ است و بهنظر میرسد که مهمترین روند فناوری مصرفی، دستگاههایی هستند که بهطور مداوم به همه چیز و همهٔ اطراف ما گوش میدهند و ضبط میکنند — چه با رضایت باشد و چه بدون — بهطوری که مردم مجبورند نوری کمنور یا صدای بوقی را که نشان میدهد تحت جاسوسی هستند، شناسایی کنند. تعجبی نیست که بسیاری دیگر بر این وضعیت کافی دارند.
تصویر: Friend
پس از آنکه متا این تابستان بهخاطر راهاندازی یک کمپین تبلیغاتی جسورانه با حمایت کاردشیانها که سعی داشت عینکهای «نابهنجار» تازهساز خود را بهصورت شیک دولت نظارتی عرضه کند، بهطرز گستردهای بهتخفیف و حتی دعوا کشید، شرکت اکنون میخواهد ظاهر کند که با این موضوع سازگار شده است. آنها در Meta Connect 2026 نسخهای کمتر «نابهنجار» از عینکها که اصلاً دوربینی ندارند، عرضه کردند — بههمراه مجموعهای از عینکهای دارای دوربین more. (متا قصد دارد تا پایان سال ۱۰۰ نسخه از عینکهای خود ارائه دهد.)
معمولاً بهعنوان گزینهٔ حساستر به حریم خصوصی میان همتایان خود در سیلیکون ولی شناخته میشود، اپل حالا ورود خود را به این روند رو به رشد از دستگاههای نظارتی مصرفی محیطی نشان میدهد.
هدف واقعی این ویژگیها، تلاش برای انتقال بار حریم خصوصی از شرکت به مصرفکننده — و سپس از مصرفکننده به فرد عادیای که بهطور تصادفی در نزدیکی است — است.
«فکر میکنم ورود اپل به این فضا بهعنوان شرکتی که شهرت خود را بر پایهٔ ‘حریم خصوصی’ ساخته، بهویژه مهم است چرا که سعی دارند تعریف «ضبط» را تغییر دهند»، کریس گیلارد، پژوهشگر مستقل حریم خصوصی و نویسندهٔ کتاب Luxury Surveillance (کتابی پیشرو که این روند را شرح میدهد) به The Verge گفت. «و بهدلیل محبوبیت دستگاههایشان، پتانسیل عادیسازی دائماً شنود مخفیانه بسیار زیاد است.»
شرکتهایی که این محصولات را میسازند، ویژگیهایی تبلیغ میکنند که میتواند به افراد نزدیک هشدار دهد که ممکن است ضبط شوند — یک چراغ کوچک قرمز چشمکزن بر عینکهای هوشمند متا یا صدای زنگ بر Apple Watch — بهعنوان محافظتهای حریم خصوصی. همراه با انتشار راهنمای «بهترین شیوهها» که پیشنهادهایی برای آدابرسومی صحیح استفاده از دستگاهها میدهد، این ویژگیها ظاهری میسازند که نشان میدهد شرکت به دغدغههای حریم خصوصی جدی نگاه میکند. اما منتقدانی مانند گیلارد استدلال میکنند که هدف واقعی این ویژگیها، انتقال بار حریم خصوصی از شرکت به مصرفکننده — و سپس به فرد عادیای که بهطور تصادفی در نزدیکی است — است.
مشکل این است که این رویکرد «هشدار دادن و ضبط کردن» که شرکتهای تکنولوژی حتماً متوجه شدهاند، اصولاً با هنجارهای اجتماعی تثبیتشده در فضاهای مشترک ناسازگار است.
«این واقعاً طرز کار رضایت نیست. همه اینها پس از اتفاق میآیند و نیاز به اقدام از سوی افرادی دارد که در حال حاضر ضبط/شنود میشوند، بهجای اینکه بتوانند پیش از شروع ضبط بگویند ‘نه’»، گیلارد گفت. «این واقعاً مشکل را حل نمیکند، بلکه به شرکت اجازه میدهد بگوید مسألهای است که سعی در رفع آن دارد.»
بهعبارت دیگر، هر چقدر هم این دستگاهها «حفاظتهای» حریم خصوصی داشته باشند، آنها نمیتوانند واقعیت سادهٔ هدفشان را تغییر دهند: ضبط همهٔ آنچه در اطرافشان است، چه با آگاهی یا رضایت افراد حاضر در همان فضا، چه بدون آن.
دیدگاهتان را بنویسید